Michał Jagiełło

31 stycznia 2026 r. minęła 10. rocznica śmierci Michała Jagiełły (1941-2016), publicysty, pisarza, taternika, alpinisty, ratownika TOPR, przewodnika tatrzańskiego, wiceministra kultury i sztuki, dyrektora Biblioteki Narodowej.

Urodził się 23 sierpnia 1941 r. w Janikowicach pod Krakowem. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1964-1974 mieszkał w Zakopanem i początkowo pracował jako nauczyciel w miejscowym liceum im. Antoniego Kenara, a następnie w Muzeum Tatrzańskim. Od 1964 związany był z Grupą Tatrzańską GOPR. Uczestniczył w wielu wyprawach ratunkowych. W latach 1972-1974 pełnił funkcję kierownika Grupy Tatrzańskiej GOPR.

Od 1974 r. pracował w Warszawie w Państwowym Instytucie Wydawniczym, w Telewizji Polskiej (kierownik Redakcji Filmów Współczesnych), był redaktorem naczelnym Studia Faktu i Sensacji. Ponadto pracował w Instytucie Kultury, w redakcji „Przeglądu Powszechnego” i kwartalniku „Krytyka”.

W latach 1989-1995 był wiceministrem w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W roku 1997 został pełnomocnikiem premiera do spraw mniejszości narodowych, a od 1998 do 2007 r. był dyrektorem Biblioteki Narodowej. Pełnił funkcję przewodniczącego Krajowej Rady Bibliotecznej.

Przez wiele lat wykładał na Uniwersytecie Warszawskim zagadnienia związane z kulturą mniejszości narodowych w Polsce.

Był autorem licznych artykułów oraz powieści i tomików poezji: Czekać spokojnie! Idziemy! (1975), Obsesja (1978), Hotel klasy Lux (1978), Świetlista obręcz (1979), Wołanie w górach (1979), Bez oddechu (1981), Studnia (1985), Trójkątna Turnia (1996), Za granią grań (1998), Gałązka kosodrzewiny (1999), Jawnie i skrycie (2000), Słowacy w polskich oczach. Obraz Słowaków w piśmiennictwie polskim (2005), Zbójnicka sonata (2006), Goryczka, słodyczka, czas opowieści (2007), Sosna i pies. Poemat z zagrody (2008), Ciało i pamięć (2010), Zszywanie – w ucieczce (2014). Współredagował Tatry w poezji i sztuce polskiej (1975).

Michał Jagiełło był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski w październiku 2009 r. za wybitne zasługi dla rozwoju ratownictwa górskiego, odwagę i poświęcenie w ratowaniu zdrowia i życia ludzkiego, działalność w Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym. Pełnił również funkcję wiceprezesa Polskiego Związku Alpinizmu oraz był członkiem honorowym TOPR.

Zmarł nagle w Zakopanem w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 2016 r. Pochowany został wśród taterników na nowym cmentarzu w Zakopanem.

J.J.

Zob. też:

Halina Tchórzewska-Kabata: Michał Jagiełło (1941-2016). W: Zostawili swój ślad. Warszawa : Wydaw. SBP, 2017, s. 93-105. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych ; 15)