W dniach 17–19 listopada 2025 roku w Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyła się 16. Ogólnopolska Konferencja Bibliotekarzy Muzycznych zatytułowana „Muzykalia w zmieniającym się otoczeniu bibliotecznym – integracja, współpraca, harmonia”.
Konferencja została zorganizowana przez Bibliotekę i Fonotekę Instytutu Muzykologii UJ we współpracy z Sekcją Bibliotek Muzycznych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich – Polską Grupą Narodową IAML oraz Biblioteką Jagiellońską, Akademią Muzyczną im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie i Polskim Wydawnictwem Muzycznym.
W Konferencji wzięło udział ponad 70 uczestników – bibliotekarzy muzycznych, archiwistów, muzykologów i badaczy źródeł muzycznych, którzy reprezentowali 35 instytucji, m.in. Bibliotekę Narodową, biblioteki uniwersytetów i akademii muzycznych, oddziały muzyczne bibliotek uniwersyteckich oraz bibliotek publicznych, biblioteki ośrodków muzykologicznych, Bibliotekę Gdańską PAN, Bibliotekę Ossolineum, Bibliotekę Związku Kompozytorów Polskich/Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca, Politechnikę Poznańską oraz biblioteki orkiestrowe – Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, Filharmonii Łódzkiej, Opery i Filharmonii Podlaskiej i Polskiej Opery Królewskiej w Warszawie.
Uroczystość otwarcia prowadził Stanisław Hrabia, Kierownik Biblioteki i Fonoteki Instytutu Muzykologii UJ, który przypomniał, że Kraków był już gospodarzem ważnych dla środowiska bibliotekarzy muzycznych wydarzeń. W 1974 roku (21–23 października) w Bibliotece Jagiellońskiej odbyło się II Ogólnopolskie Sympozjum Bibliotek Muzycznych zorganizowane w 10-lecie istnienia Sekcji Bibliotek Muzycznych SBP. Wyjątkowym wydarzeniem zorganizowanym w lipcu 2019 roku w Auditorium Maximum UJ był niezapomniany Kongres Międzynarodowego Stowarzyszenia Muzycznych Bibliotek, Archiwów i Centrów Informacji „IAML Kraków 2019”, który zgromadził ponad 330 uczestników z 38 krajów ze wszystkich kontynentów. Podjęta wówczas współpraca środowiska bibliotek muzycznych z krakowskimi instytucjami o szczególnym znaczeniu dla polskiej kultury muzycznej – Akademią Muzyczną im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie i Polskim Wydawnictwem Muzycznym – była kontynuowana w ramach tegorocznego wydarzenia.
Serdeczne słowa powitania do uczestników Konferencji skierował Prodziekan Wydziału Historycznego dr hab. Sławomir Sprawski, prof. UJ, dziękując za wybór Krakowa, a szczególnie Uniwersytetu Jagiellońskiego, jako miejsca kolejnej Ogólnopolskiej Konferencji Bibliotekarzy Muzycznych.
Następnie, Dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej dr hab. Remigiusza Sapa, prof. UJ, w liście skierowanych do uczestników Konferencji, odczytanym przez Wicedyrektora BJ ds. zbiorów Krzysztofa Frankowicza, podkreślił, że „bibliotekarstwo muzyczne to dziedzina wyjątkowa: nie tylko łączy w sobie naukę i sztukę, profesjonalizm bibliotekarski i wrażliwość artystyczną, ale też wymaga zaawansowanych, specjalistycznych kompetencji”.
Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich oraz Przewodniczącego SBP Jerzego Woźniakiewicza reprezentowała Wiceprzewodnicząca Zarządu Okręgu Małopolskiego SBP Aneta Giza. W przemówieniu wspomniała działalność Sekcji Bibliotek Muzycznych SBP, zaznaczając, że jej 60-letnia historia oraz „poprzednie Konferencje Bibliotekarzy Muzycznych są świadectwem pasji, zaangażowania i nieustannej pracy na rzecz rozwoju bibliotek muzycznych”.
Dr Daniel Cichy – Dyrektor i Redaktor Naczelny Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w liście do delegatów podkreślił znaczenie współpracy przy tworzeniu przestrzeni integrującej wszystkich uczestników życia muzycznego: kompozytorów, autorów, badaczy, muzyków i melomanów. „Tytuł Konferencji – «Muzykalia z zmieniającym się otoczeniu bibliotecznym: integracja, współpraca, harmonia» – jest niezwykle aktualny i bliski działaniom Oficyny w wymiarze badawczym, dokumentacyjnym, wydawniczym i upowszechniającym, ale znakomicie oddaje cele misji, którą wypełniamy wobec środowiska osób zainteresowanych kulturą muzyczną od ośmiu dekad”.
Tematyka Konferencji była odpowiedzią na szybko zmieniające się środowisko, w którym działają biblioteki muzyczne. Nowe technologie dynamicznie przeobrażają świat informacji, a transformacje systemów katalogowania, ich wzajemna integracja i restrukturyzacja dostępu do informacji o zasobach, w połączeniu z dążeniem do zaspokojenia specjalnych potrzeb informacyjnych użytkowników, stanowią duże wyzwanie dla bibliotek muzycznych.
Podczas trzydniowych obrad w referatach i komunikatach podjęto szeroką tematykę dotyczącą zbiorów muzycznych oraz udostępniania informacji o muzyce, narzędzi cyfrowych w badaniach źródeł muzycznych, zasobów i usług dla bibliotek muzycznych. Zaprezentowano także liczne kolekcje muzykaliów, spuścizny i archiwa muzyczne.
Specjalne sesje poświęcono tematyce katalogowania i klasyfikacji muzykaliów, zwłaszcza w połączonych katalogach Biblioteki Narodowej. W dyskusji podkreślono konieczność stworzenia platformy współpracy wszystkich bibliotek muzycznych, również tych, które nadal współpracują w katalogiem NUKAT, w celu wypracowania jednolitej praktyki katalogowania muzykaliów.
Szczegółowy program jest dostępny na stronie Konferencji.
Uzupełnieniem programu naukowego Konferencji były liczne wydarzenia towarzyszące. W Bibliotece Jagiellońskiej uczestnicy poznali wnętrza gmachu oraz zwiedzili wystawę „«Czcigodnemu i Dostojnemu Panu skromną tę pracę w hołdzie składam». Dedykacje z prywatnej Biblioteki Ignacego Jana Paderewskiego”, zorganizowaną przez Ośrodek Dokumentacji Muzyki Polskiej XIX i XX wieku im. I.J. Paderewskiego przy Instytucie Muzykologii UJ w Krakowie. Ponadto bibliotekarze Sekcji Zbiorów Muzycznych BJ podczas specjalnego pokazu zaprezentowali gościom najcenniejsze rękopisy muzyczne, m.in. Bacha, Mozarta, Beethovena, Chopina i Lutosławskiego, przechowywane z Bibliotece Jagiellońskiej.
Wieczorem pierwszego dnia w Auli „Florianka" odbył się koncert zorganizowany przez Akademię Muzyczną im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie zatytułowany „Od sonaty do pantomimy. Muzyka z polskich archiwów wydobyta”, w wykonaniu Studentów AMKP. W kolejnym dniu, z okazji jubileuszu 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbył się specjalny koncert jazzowy dla uczestników Konferencji: „Stankiewicz inspiredy by Statkowski, Różycki, Young, Kaper & Wars” w wykonaniu Kuby Stankiewicza (fortepian).
Warto odnotować, że w pierwszym dniu Konferencji odbyło się wspólne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Sekcji Bibliotek Muzycznych SBP – Polskiej Grupy Narodowej IAML oraz Sekcji Fonotek SBP, podczas którego została podsumowana działalność obu Sekcji za okres 2022–2025 oraz przeprowadzono wybory nowych Zarządów.
W skład nowego Zarządu Sekcji Bibliotek Muzycznych weszli: Magdalena Wiącek – Przewodnicząca, Hanna Bias, Anna Salamon – Wiceprzewodniczące, Monika Janowiak-Janik – Sekretarz, Członkowie: Ewa Hauptman-Fischer, Hanna Nizińska, Aleksandra Grochólska, Stanisław Hrabia, Agnieszka Kubiak, Ewa Kozłowska oraz Andrzej Spóz – Honorowy Członek Zarządu.
Do Zarządu Sekcji Fonotek zostali wybrani: Małgorzata Witowska – Przewodnicząca, Katarzyna Janczewska-Sołomko – Wiceprzewodnicząca, Ilona Lewandowska – Sekretarz oraz Członkowie: Bogumiła Celer, Joanna Golczyk, Agnieszka Gołębiowska oraz Maria Wróblewska.
* * *
Konferencja w Krakowie była nie tylko okazją do prezentacji zbiorów, najnowszych rozwiązań w bibliotekarstwie muzycznym i wymiany doświadczeń, ale także do umocnienia relacji z instytucjami partnerskimi, integracji środowiska, budowania koleżeńskiej współpracy i wspólnego poszukiwania harmonii w zmieniającym się otoczeniu informacyjnym.
Stanisław Hrabia
Fotografie: Ewa Jedynak