Sekcja Bibliotek Naukowych oraz Komitet ds. Wydarzeń Online IAML zapraszają na bezpłatne wydarzenie online, które odbędzie się we wtorek, 24 lutego 2026 r., o godz. 15:00-16.30 (CET).
Udział jest otwarty dla wszystkich, wymagana rejestracja: formularz rejestracyjny
Researching and Cataloging Historical Bookbindings: Two Perspectives
Badania i katalogowanie historycznych opraw książkowych: dwie perspektywy
Moderacja: dr Elisabeth Hufnagel (Staatsbibliothek zu Berlin)
Prelegenci i wystąpienia:dr Magdalena Herman (Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Warszawski)
Hidden Histories: Recycled Materials in Early Modern Bookbindings
Opis: Nowożytne oprawy książkowe są czymś znacznie więcej niż tylko ochroną dla książki – stanowią samodzielne źródła historyczne. Pierwsza część wykładu poświęcona jest omówieniu podstawowych elementów opraw, takich jak materiały, konstrukcje oraz najczęściej spotykane typy znaków własnościowych i ma na celu pomoc bibliotekarzom w identyfikowaniu informacji istotnych z punktu widzenia opisu katalogowego. Nawet zwięzła charakterystyka oprawy może bowiem zachować dane bezcenne dla badaczy: ślady proweniencji, świadectwa lokalnych praktyk introligatorskich czy – coraz częściej – ukryte fragmenty wcześniejszych tekstów i przedmiotów wtórnie wykorzystanych w procesie oprawy. Dla badaczy są to często jedyne zachowane świadectwa zaginionych rękopisów, druków efemerycznych lub przedmiotów codziennego użytku, umożliwiające rekonstrukcję wędrówki książek pomiędzy różnymi zbiorami. Dla bibliotekarzy natomiast stanowią one praktyczne narzędzie wzbogacania opisów katalogowych oraz zwiększania widoczności i dostępności kolekcji.
Druga część wykładu koncentruje się na studiach przypadków dotyczących materiałów wtórnych wykorzystywanych w oprawach, takich jak makulatura rękopiśmienna i drukowana oraz inne, nieoczekiwane obiekty stosowane przez introligatorów. Zaprezentowane zostaną m.in. fragmenty rękopisów liturgicznych, prywatna korespondencja, a nawet karty do gry używane jako elementy konstrukcyjne. Materiały te często zachowują teksty lub obrazy, które nie przetrwały w żadnym innym kontekście, oferując wgląd w praktyki czytelnicze, lokalne realia gospodarcze, obieg druku oraz wiele innych „ukrytych historii”.
Jennifer Ward (Editorial Center, RISM) – 20 min
(Un)covering the musical past: Describing bookbindings in RISM
Baza RISM (https://rism.info/) – najważniejsze narzędzie badawcze dla pisanych historycznych źródeł muzycznych – zawiera opisy opraw zarówno dla rękopisów, druków, jak i zbiorów mieszanych. Zaprezentowane zostaną przykłady ilustrujące podejście katalogerów RISM do opisu opraw oraz sposoby, w jakie badacze mogą wykorzystywać te informacje w bazie RISM.
Dyskusja, pytania i informacje organizacyjne: 20 min