7 czerwca 2026 r. minęła 50. rocznica śmierci Ludwika Brożka (1907-1976), bibliotekarza, bibliofila i bibliografa (zwanego „śląskim Estreicherem”), a także publicysty i regionalisty.
Urodzony 25 sierpnia 1907 r. w Karwinie, w rodzinie górniczej, maturę uzyskał w Cieszynie w 1927 r. i rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1928 r., zmienił zarówno ich kierunek jak i uczelnię na Państwowe Pedagogium w Krakowie, które ukończył w 1930 r.
Początkowo pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Skoczowie (1930-1931) i w Cieszynie (1931-1935 ). W 1935 r. związał się z bibliotekarstwem obejmując stanowisko adiunkta w Bibliotece Sejmowej w Katowicach (później Biblioteka Śląska). Od kwietnia do września 1939 r. pełnił obowiązki kustosza Muzeum Miejskiego w Cieszynie. Okres okupacji spędził w Karwinie i Cieszynie, pracując jako robotnik budowlany i transportowy. Po wojnie powrócił do pracy w Muzeum Miejskim, a od 1960 do 1976 r. pełnił też funkcję kustosza Oddziału Zabytkowego Biblioteki Śląskiej w Cieszynie. W 1969 r. uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie pracy Folklor cieszyński i jego odbicie w kulturze i literaturze regionu cieszyńskiego.
Jest autorem ponad 500 publikacji, w tym wielu bibliografii dotyczących regionu i śląskich autorów. W 1930 r., ogłosił pierwszą pracę o charakterze badawczym: O bibliografii cieszyńskiej i rzeczach pokrewnych w czasopiśmie „Zaranie Śląskie” (z.1), z którym współpracował przez wiele lat jako sekretarz redakcji (1930-1939) i redaktor odpowiedzialny (1935-1938). Publikował ponadto w „Rocznikach Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku”, „Powstańcu Śląskim”, „Kuźnicy”, „Głosie Ziemi Cieszyńskiej”, „Pamiętniku Cieszyńskim” „Kwartalniku Opolskim” oraz w prasie polonijnej na Zaolziu. Opracował wiele biogramów wybitnych Ślązaków dla Polskiego słownika biograficznego i pracy zbiorowej Pisarze śląscy XIX i XX wieku (wyd. 1963).
Jako bibliofil zgromadził księgozbiór liczący 15 tysięcy książek i broszur, który po jego śmierci zakupił Uniwersytet Śląski. Był też sekretarzem Sekcji Bibliofilskiej przy Kole Śląskim Związku Bibliotekarzy Polskich (potem Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich) oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza.
Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1957) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1972).
Zmarł 7czerwca 1976 r. Został pochowany w Grobie Zasłużonych na cmentarzu komunalnym w Cieszynie. Jego imieniem nazwano jedną z ulic miasta.
E.S.- M.
Zob. też:
Brożek Krzysztof: Ludwik Brożek (1907-1976).W: Bibliotekarze i pracownicy książki województwa śląskiego. Warszawa: Wydaw. SBP, 2021, s. 11-15. (Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych : t. 17)
Danel Renata: Życie oddał regionowi, ludziom i książkom. Wspomnienie o Ludwiku Brożku. „Głos Ziemi Cieszyńskiej” 1976 nr 24
Encyklopedia popularna PWN, wyd. 27. Warszawa: Wydaw. PWN 1997, s. 108
Fazan Mirosław: Ludwik Brożek. W: Śląski słownik biograficzny. T. 1. Katowice 1977
Miękina-Pindur Jadwiga: Ludwik Brożek „Śląski Estreicher”. Sylwetka bibliologa, bibliofila i regionalisty. Katowice: Gnoma, 2001, 124 s.
Rzadkowolska Magdalena: Brożek Ludwik. W: Słownik pracowników książki polskiej. Suplement III. Warszawa: Wydaw. SBP, 2010, s. 28-30
Fotografia pochodzi z: Etnografowie i ludoznawcy polscy. T. 2. – Wrocław ; Kraków 2007, s. 30